Mijn vader

Mijn vader overleed in 1995, hij was toen 69 jaar. Hj heeft een zwaar leven gehad. Eigenlijk heb ik hem nooit echt gekend. Hij was er bijna nooit, en als hij er was. dan liet hij weinig van zichzelf zien.

Hij ging als 16 jarig jongetje naar het Oostfront, vechten tegen de Russen. Hij zag het als een avontuur en als de ultieme vrijheid, weg bij zijn vader en de armoe. Het was daar een hel, daar kwam hij al gauw achter. Hij zag dingen die hij nooit heeft kunnen vergeten. Toen hij na jaren terugkeerde naar Nederland, dacht hij als held te worden ontvangen. In plaats daarvan werd hij gevangen genomen en in een strafkamp geplaatst. De bewakers aldaar verrichtten dezelfde gruweldaden als de Duitsers deden in Nederland. ’s Avonds als het donker was door de barakken schieten en de krukken bij invaliden wegtrappen.

Na anderhalfjaar werd hij tewerk gesteld in de mijnen in Limburg. Na twee jaar was hij ‘vrij’, maar ja, waar moest je heen met zo’n verleden? Hij bleef 16 jaar onder de grond werken. Door hard werken en studeren werkte hij zichzelf op tot boor- en springmeester en kreeg hij werk van de Ballast Nedam in Aruba. Daarna werkte hij jaren in Saudi Arabie. Hij werkte keihard om zichzelf te bewijzen. Hij wilde zijn kinderen geven wat hij nooit had gehad, een toekomst, scholing, geld. Het belangrijkste kon hij niet geven: liefde. Hij besefte niet dat het voor ons, zijn gezin, belangrijker was dat we samen waren dan dat we veel geld hadden.

Toen hij 48 was, kreeg hij een hartinfarct en mocht niet meer werken. Alles kwam toen naar boven, het hele gruwelijke oorlogsverleden wat hij steeds had weggeduwd door hard te werken. Hij werd opgenomen in de Jellemakliniek bij professor Bastiaanse. Dat werd een enorme flop. Er volgde daarna nog een opname in een psychiatrisch ziekenhuis. De therapeuten lieten hun trukendoos op hem los, maar vergaten dat mijn vader niet paste in hun algemene trukendoos. Het probleem werd groter. Hij was hartpatient, had stoflongen en een hyperventilatiesyndroom. Hij heeft ons toen voor het eerst, zij het zeer beknopt, verteld wat hij heeft mee gemaakt.

Onlangs ben ik op zoek gegaan naar zijn oorlogsverleden bij het Nationaal Archief in den Haag. Ik moest daar maanden voor wachten en iedere dag een poging wagen om een afspraak te maken. Als je dan uiteindelijk de dossiers voor je hebt liggen, wordt het ineens heel echt en komt het heel dichtbij. Een knulletje van 16 in de kou, maten die omkomen door honger of vrieskou of die worden dood geschoten door de Russen. Het was wel een hele opluchting dat ik nergens in de dossiers las dat hij iets te maken had met jodenvervolging of concentratiekampen. Ik wet niet hoe ik daar mee om had moeten gaan. Mijn vader wilde de Russen tegen houden, die barbaren mogen nooit naar Nederland komen, vond hij. De oude tijden lijken helaas te herleven …